Bakü Zirvesinde Fintech, Anında Ödemeler ve Bölgesel Entegrasyon Öne Çıktı

Türk Devletleri Banka Birlikleri Konseyi (CBATS), Azerbaycan Merkez Bankası (AMB) ve Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ile Türkiye banka birliklerinin desteğiyle düzenlenen, global partneri Visa olan zirve, Türk devletleri arasındaki finansal entegrasyon başlığını odağına aldı. Düzenleyiciler, banka temsilcileri ve fintech ekosistemi paydaşları; anında ödemelerden açık bankacılığa, siber güvenlikten yapay zekâya kadar birçok başlığı masaya yatırdı.

Azerbaycan Kamu Ödemelerini Anlık Ödeme Sistemine Taşımaya Hazırlanıyor

Zirvenin en somut politika çıktılarından biri ödeme sistemleri tarafında geldi.

Azerbaycan Merkez Bankası Ödeme Sistemleri Yöneticisi Tofig Achırgayev, vatandaşların maaşlarını, emekli aylıklarını ve sosyal yardımlarını istedikleri banka aracılığıyla alabilmelerini sağlayacak yeni model üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Plan kapsamında ilk aşamada maaş ödemelerinin, sonraki aşamalarda ise emeklilik ve sosyal yardım ödemelerinin Anında Ödeme Sistemi (AÖS) üzerinden gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Yetkililer, uygulamanın zorunlu olmayacağını ve vatandaşlara banka seçme özgürlüğü sunacağını belirtti. (Banker.az)

NFC ve Tokenizasyon Gündemde

Azerbaycan Merkez Bankası yetkilileri, anında ödeme sistemlerinin geleceğinde NFC tabanlı çözümler ve tokenizasyon teknolojilerinin önemli rol oynayacağını vurguladı.

AMB Ödeme Sistemleri ve Ürünlerinin Kapsayıcılığı Departmanı Direktör Yardımcısı Ramil Mahmudov, kullanıcıların Apple Pay ve Google Pay benzeri deneyim beklentilerinin arttığını belirterek, NFC teknolojisinin anında ödeme sistemlerine entegrasyonunun değerlendirildiğini söyledi.

Mahmudov ayrıca, Merkez Bankası bünyesinde kullanıcı deneyimine odaklanan özel bir UX/UI ekibinin faaliyet gösterdiğini ve gerekli altyapı olgunluğuna ulaşıldığında tokenizasyon ve NFC destekli anında ödeme modellerinin gündeme gelebileceğini ifade etti.

Yerel QR Altyapıları ve Ödeme Egemenliği Vurgusu

Azerbaycan Bankalar Birliği (ABA) Başkanlık Kurulu Başkanı Zakir Nuriyev, uluslararası kart şemalarına bağımlılığı azaltacak yerel çözümlerin önemine dikkat çekti.

Nuriyev, QR tabanlı ödeme altyapılarının geliştirilmesinin ve yerel standartların güçlendirilmesinin hizmet maliyetlerini düşürmeye katkı sağlayacağını belirterek, Azerbaycan'ın dijital dönüşümünü hızlandıracak bir İnovasyon Merkezi kurulmasını önerdi.

Nuriyev ayrıca sektörün güncel görünümüne ilişkin veriler de paylaştı. Açıklamasına göre banka sektörü sermayesi %9,7 artışla 7,7 milyar manata ulaşırken, 2026'nın ilk dört ayında kart işlemleri hacmi geçen yılın aynı dönemine göre %11 büyüyerek 49,4 milyar manata yükseldi. Kart işlemlerinde nakitsiz ödemelerin payı ise %69,9'a çıktı.

FinCERT ve Dijital Dayanıklılık Öne Çıktı

AMB Başkan Yardımcısı Vüsal Halilov, yapay zekâ, dijitalleşme ve siber güvenliğin finansal sistemlerin geleceğinde stratejik rol oynadığını söyledi.

Halilov, Mali Sektörde Siber Güvenlik Merkezi (FinCERT) faaliyetleri, dijital dayanıklılığın artırılması ve finansal altyapıların siber tehditlere karşı güçlendirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalara dikkat çekti. Ayrıca nakit dışı ödemelerde maliyet optimizasyonuna, AÖS'nin gelişimine ve birleşik QR (AZQR) standardının uygulanmasından elde edilen sonuçlara değindi.

Bölgesel Fintech İş Birlikleri Hızlanıyor

Zirvenin öne çıkan gelişmelerinden biri de Azerbaycan Fintech Derneği (AzFina) ile Orta Asya Fintech Birliği (CAFA) arasında imzalanan iş birliği mutabakatı oldu.

Taraflar; fintech ekosistemlerinin geliştirilmesi, inovatif finansal çözümlerin yaygınlaştırılması ve bölgesel deneyim paylaşımının güçlendirilmesi alanlarında birlikte çalışacaklarını açıkladı.

CAFA tarafından yapılan değerlendirmede, geleceğin en perspektifli alanları arasında dijital ödemeler, yapay zekâ tabanlı finansal hizmetler, kibergüvenlik, RegTech, dijital kimlik çözümleri, açık bankacılık altyapısı ve sınır ötesi ticareti destekleyen teknolojiler sıralandı.

AzFina İdare Heyeti Başkanı Edgar Abdullayev ise konuşmasında, TÜRKFİN (Türk Devletleri Fintek İş Birliği Platformu) çerçevesinde Türk devletleri arasında fintech iş birliklerinin genişletilmesi ve ortak inovatif finansal çözümlerin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay Zekâ Finansal Hizmetlerin Gündeminde

Zirvede düzenlenen panellerde yapay zekânın finansal hizmetlerdeki rolü de ele alındı. Katılımcılar, yapay zekânın bireysel kullanım senaryolarının ötesine geçerek kurumsal dönüşümün temel bileşenlerinden biri haline geldiğine dikkat çekti.

FT Finansal Teknoloji Perspektifi

Bakü'deki zirvenin ilk gününden çıkan tablo, Türk Dünyası fintech gündeminin yalnızca yeni ödeme ürünlerinden ibaret olmadığını gösteriyor. Anında ödeme sistemleri, NFC ve tokenizasyon, ortak QR standartları, dijital dayanıklılık ve sınır ötesi fintech iş birlikleri; bölgesel finansal entegrasyonun yeni yapı taşları olarak öne çıkıyor.

Dikkat çeken bir nokta, yerel ödeme altyapılarının güçlendirilmesine yönelik mesajların, zirvenin global partnerinin Visa olduğu bir platformda dile getirilmesiydi. Bu durum, bölgenin küresel ödeme ağlarıyla iş birliğini sürdürürken aynı zamanda kendi finansal altyapı kapasitesini artırmaya çalıştığını gösteriyor.

Azerbaycan'ın açıkladığı reformlar ve imzalanan iş birliği mutabakatları, bölgedeki finansal dönüşümün giderek daha fazla altyapı, kullanıcı deneyimi ve birlikte çalışabilirlik ekseninde şekillendiğine işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde bu entegrasyonun asıl sınavı, ülkeler arası regülasyon uyumu ve ortak veri standartları ekseninde verilecek.