Azerbaycan Fintech Ekosistemi Entegrasyona Hazırlanıyor

FT Finansal Teknoloji’nin Türk Dünyası Fintech İş Birliği Röportaj Serisi kapsamında, Azerbaycan Fintech Derneği (AzFina) Yönetim Kurulu Başkanı Edgar Abdullayev ile bölgesel entegrasyonun teknik, regülasyonel ve yapısal dinamiklerini ele aldık.

Azerbaycan’da fintech ekosistemi, yalnızca ödeme sistemleri ve teknik çözümler üzerinden değil; veri paylaşımı, dijital kimlik altyapıları ve regülasyon uyumu ekseninde şekilleniyor. Sandbox mekanizmaları ve regülatör destekli yaklaşımlar, inovatif çözümlerin kontrollü şekilde hayata geçirilmesini mümkün kılarken, bölgesel ölçekte birlikte çalışabilir finansal yapıların kurulmasına zemin hazırlıyor.

Abdullayev, özellikle sınır ötesi finansal hizmetlerin ölçeklenebilmesi için ortak veri ve kimlik altyapılarının kritik rol oynadığını vurgularken; ödeme sistemlerinin bu yapının yalnızca görünen katmanı olduğunu ifade ediyor. Türk dünyasında fintech entegrasyonunun hızlanması ise, doğrudan devletler arası koordinasyon, ortak regülasyon çerçeveleri ve güvenli veri altyapılarının inşasına bağlı.

1️⃣ Azerbaycan fintech ekosistemi son dönemde yalnızca iç pazar büyümesiyle değil, bölgesel bağlantılar kurma potansiyeliyle de öne çıkıyor. Sizce Azerbaycan, Türk dünyasında finansal entegrasyonun hangi katmanında konumlanıyor?

Bildiğiniz gibi 2024 senesinden itibaren Türkiye’nin TÖDEB ve Azerbaycan’ın AzFina önderliği ile “TürkFin” isimli, elektronik para kuruluşları ve ödeme teşkilatlarından ibaret birliklerin ortaklığıyla Türk dünyasının fintech teşkilatlarını birleştiren bir yapı oluşturuldu.

Birçok ortak projenin yanı sıra, ortak etkinliklerin tasarlanması ve gelecekte Türkiye ve Azerbaycan’ın önderliği ile Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve daha uzak vadede diğer Türkî cumhuriyetlerin finansal teknoloji şirketlerinin birleşeceği ortak bir yapı üzerinden gelişmeyi ve inovatif ödeme çözümlerinin hazırlanmasını hedefliyoruz.

Esas amacımız, Türkî cumhuriyetlerinin ortak ödeme imkânlarının ve bütün ülkelerin regülasyonları tarafından tanınan çözümlerin üretilmesi ve halka takdim edilmesidir.

2️⃣ Sınır ötesi fintech iş birliklerinde teknik çözümler çoğu zaman hazır olsa da, regülasyon farklılıkları bu çözümlerin ölçeklenmesini zorlaştırıyor. Azerbaycan’da bu engeli aşmak adına nasıl bir yaklaşım izleniyor? Bölgesel ölçekte nasıl bir ilerleme mümkün görüyorsunuz?

Azerbaycan Merkez Bankası’nın “Özel Düzenleme Programı” (Sandbox) olması nedeniyle, herhangi bir inovatif çözümü Merkez Bankası’nın denetleme ve düzenleme çerçevesinde hayata geçirmek mümkündür.

O nedenle, herhangi bir teknik çözüm mevcut mevzuata uymadığı halde Sandbox üzerinden Merkez Bankası’nın uzman incelemesi ve denetimi altında pazara sunulabilmektedir.

Bu nedenle Azerbaycan regülasyonu, bütün inovatif çözümlere açıktır ve ek değer katarak kullanıcılara sunulması için uygun ortam sağlamaktadır.

3️⃣ Türk devletleri arasında finansal entegrasyonu hızlandırmak için sizce ilk somut adım nerede atılmalı? Ödeme sistemleri mi, regülasyon uyumu mu, yoksa veri ve kimlik altyapıları mı öncelik olmalı?

Bu konuda veri ve kimlik altyapıları ile regülasyon uyumunun bir arada olması gerekmektedir. Çünkü regülasyon taleplerinde dijital kimlik sorgulanması, AML konularının izlenmesi ve temiz veri sağlanması kritik önem taşımaktadır.

Ödeme sistemleri ve teknik çözümler bu işin en kolay kısmıdır.

4️⃣ Türk devletleri arasında sınır ötesi ödeme ve dijital finans hizmetlerinin daha akıcı hale gelmesi adına nasıl bir yapı geliştirilebilir? Bu süreçte AzFina’nın üstlenebileceği rolü nasıl tanımlarsınız?

AzFina’nın üstleneceği tek bir rol mevcut değildir. Bu konuda TÖDEB ve AzFina önderliğinde, bütün diğer Türkî devletlerin fintech dernek ve birliklerinin iştiraki ve kendi ülkelerinin regülasyonları ile yakın temaslarının olması en önemli şarttır.

Ne kadar inovatif olursa olsun, regülasyon tarafından desteklenme yok ise, hiçbir sınır ötesi ödeme veya dijital finans hizmetlerinin akıcılığı söz konusu olamaz.

5️⃣ Farklı regülasyonlar ve sistemler arasında ilerlemek için sizce kalıcı bir bölgesel koordinasyon mekanizmasına ihtiyaç var mı? Bu yapı nasıl kurgulanmalı?

Evet, kalıcı bölgesel koordinasyona ihtiyaç var ve bu noktada devletlerin Merkez Bankası seviyesinde destek olması çok önemlidir.

Şu an TürkFin olarak çalıştığımız esas amaç bu yöndedir.

6️⃣ Azerbaycan merkezli fintech ve finansal oyuncuların Türk dünyasında daha aktif rol alabilmesi için hangi alanlarda derinleşme gerekiyor? Özellikle ödeme, dijital kimlik ve finansal altyapı tarafında nerede fırsat görüyorsunuz?

En önemli konu, önceki sorularda da belirttiğim gibi veri ve kimlik altyapılarının birbiriyle konuşabilmesi için uygun ve güvenli bir ortam sağlanmasıdır.

Bundan sonraki adımda, her ülkenin regülasyonu tarafından tanınan ve denetlenebilen bir yapı kurulması gerekmektedir.

Bunların ardından ortak ödeme alanı ve kimlik tanımlama araçları aracılığıyla ortak dijital ödeme imkânları sunulabilecektir.

İster BNPL ve taksitleme çözümleri olsun, ister cüzdan ve benzeri elektronik para hesapları üzerinden ödeme ve tahsilat süreçleri olsun; hepsinin temel dayanağı ortak veri ve kimlik altyapıları ile güçlü bir siber güvenlik entegrasyonudur.

7️⃣ Önümüzdeki 24 ay içinde Türk dünyasında fintech iş birliğinin gerçekten ilerlediğini söyleyebilmek için hangi somut gelişmeleri görmek gerekir?

Bu senenin sonbaharında Bakü’de düzenlemeyi planladığımız TürkFin etkinliğinin nasıl geçeceği ve bu etkinlikten doğan iş ortaklıklarının gelişimi en önemli gösterge olacaktır.

Daha detaylı değerlendirmeyi bu etkinlik sonrasında yapabileceğiz.

Şu anki somut gelişmeler aslında bizim gibi derneklerden ziyade, devletler arasındaki iş birliklerine bağlıdır. Bu düzeyde konuları tek başına dernek ve birlikler seviyesinde çözmek mümkün değildir.

8️⃣ Türk dünyasında fintech entegrasyonu sizce doğal bir süreçle mi ilerleyecek, yoksa bunu hızlandıracak daha güçlü ve merkezi adımlara ihtiyaç var mı?

Doğal süreç dediğimiz noktada, devletler arası iş birliğinin önemini özellikle vurgulamak gerekir.

Türk dünyasında fintech entegrasyonu yalnızca ödeme kanallarıyla tamamlanabilecek bir süreç değildir. Kişisel veriler üzerinden çözüm sağlayacak altyapıların güvenli ve dayanıklı şekilde kurulması, devletler arası e-devlet çözümlerinin erişilebilirliği ve regülasyonların ortak bir çerçeveye kavuşması gerekmektedir.

Bu noktada denetim ve gözetim mekanizmalarının oluşturulması belirleyici olacaktır.

Bu içerik, FT Finansal Teknoloji’nin Türk devletleri arasında finansal teknoloji alanında gelişen iş birliklerini ele aldığı Türk Dünyası Fintech İş Birliği Röportaj Serisi kapsamında hazırlanmıştır.