Türk Dünyasının Merkez Bankaları Bakü'de Buluştu: Dijital Finans ve Bölgesel İşbirliği Gündemin Merkezinde

Azerbaycan Merkez Bankası'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Merkez Bankaları Konseyi'nin ikinci toplantısı, 5 Haziran 2026'da kapılarını kapattı. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkiye merkez bankalarının üst düzey yöneticilerini aynı masaya toplayan buluşma, yalnızca bir protokol etkinliğinin çok ötesine geçti; dijital finansal dönüşüm ve bölgelerarası işbirliğine ilişkin somut bir yol haritasının tartışıldığı çalışma toplantısına dönüştü.

Toplantıya gözlemci statüsünde Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti merkez bankaları ile TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev de katıldı. Azerbaycan Başbakanı Ali Asadov, 4 Haziran'da tüm heyet üyelerini kabul ederek ülkenin çok taraflı mali işbirliğine verdiği önemi bir kez daha ortaya koydu.

"Entegre, Yenilikçi ve Sürdürülebilir" Bir Ekosistem Hedefi

Açılış konuşmasında Azerbaycan Merkez Bankası Başkanı Taleh Kazımov, Konsey'in ülkeler ve kurumlar arasında işbirliği için yeni imkânlar açtığını vurguladı. Kazımov, küresel ve bölgesel ekonomilerde artan belirsizliklerin, finansal piyasalardaki oynaklığın ve dijital teknolojilerin hızla yaygınlaştığı bu dönemde Konsey'in hem ortak hem de ülkeye özgü zorlukların üstesinden gelmek için kritik bir platform olduğunun altını çizdi.

TDT Genel Sekreteri Ömüraliyev ise Konsey'in son iki yıldaki faaliyetlerini ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesindeki rolünü aktardı. Ömüraliyev, finansal teknolojilerin dijital finansal ekosistemleri şekillendirmedeki artan önemine dikkat çekerek inovasyon ile finansal istikrar arasındaki dengenin doğru kurulması gerektiğini vurguladı. Birinci toplantının çıktısı olarak oluşturulan para politikası, ödeme sistemleri ve istatistik alanlarındaki çalışma gruplarının çalışmalarını sürdürmesinin önemine de özellikle değindi.

İki Kritik Oturum: Riskten Dijital Dönüşüme

Toplantı, iki ana oturum üzerine inşa edildi. Birinci oturumda "Merkez Bankalarının Orta Vadede Küresel ve Bölgesel Risklere Karşı Parasal ve Finansal Politika Tedbirleri" başlığı tartışıldı. Azerbaycan Merkez Bankası Genel Müdürü Vügar Ahmedov, küresel gelişmeleri dikkate alarak hayata geçirilen para politikası ve finansal istikrar uygulamalarına dair ülke deneyimini aktardı; bu sunum, soru-cevap bölümünün ardından diğer heyetlerin kendi ülke perspektiflerini paylaşmasıyla derinleştirildi.

İkinci oturum ise doğrudan günümüzün en belirleyici başlığına odaklandı: "Finansal Teknolojiler Dahil Olmak Üzere Dijital Finansal Ekosistemlerin Gelişimi." Bu oturumda söz alan Azerbaycan Merkez Bankası Finansal Teknolojiler ve İnovasyon Departmanı Direktörü Fidan Tofidi, dijital finansal ekosistemin geliştirilmesine yönelik yürütülen girişimler ve planlanan adımlar üzerine kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Komünike İmzalandı, Bayrak Türkiye'ye Geçti

Toplantının resmi bölümü, varılan mutabakat ve gelecekteki işbirliği alanlarını belgeleyen Komünike'nin imzalanmasıyla tamamlandı. Belge, üye ülkelerin daha sıkı finansal işbirliğine ve diyaloğun sürdürülmesine olan bağlılığını yeniden teyit etti.

Konsey'in üçüncü toplantısının 2027 yılında Türkiye'de düzenleneceği de toplantı sürecinde resmen açıklandı. Böylece Astana ile başlayan, Bakü ile devam eden rotasyon, Ankara'ya taşınıyor.

Bölgesel Bütünleşmenin Kurumsal Çerçevesi

Konsey, ilk toplantısını Mayıs 2025'te Astana'da, Kazakistan'ın dönem başkanlığında gerçekleştirmişti. O toplantıda da finansal teknolojiler ve Merkez Bankası Dijital Paraları'nın (CBDC) bölgesel dijital dönüşümdeki yerine özel önem atfedilmişti. Bakü'deki ikinci toplantı, Astana'da çizilen çerçevenin kurumsallaştığını ve çalışma grupları aracılığıyla somut bir uygulama zeminine kavuştuğunu ortaya koydu.

Macaristan Merkez Bankası Başkanı Mihály Varga ise toplantıda yaptığı konuşmada küresel ekonomik belirsizliğin derinleştiği bu ortamda istikrar ve öngörülebilirliğin tüm merkez bankaları için öncelikli hedef olduğunu belirtirken, jeopolitik gerilimlerin ve enerji fiyatlarındaki oynaklığın küçük ve açık ekonomiler için ciddi bir sınav oluşturduğunun altını çizdi.

Azerbaycan'ın TDT Dönem Başkanlığı ve Finans Ekseni

Toplantının Bakü'de yapılması rastlantısal değil. Azerbaycan, TDT'nin mevcut dönem başkanlığını yürütüyor ve bu süreçte ticaret, yatırım, ulaşım, enerji ve finans alanlarındaki işbirliğinin derinleştirilmesine öncelik tanıyor. Merkez Bankası'nın yeni idari binasında gerçekleştirilen toplantı, Azerbaycan'ın bu alandaki kurumsal kapasitesini ve bölgesel liderlik iddiasını somutlaştırdı.

FT Finansal Teknoloji Perspektifi

Türk Devletleri Teşkilatı Merkez Bankaları Konseyi'nin ikinci toplantısı, bölgesel finansal iş birliğinin artık yalnızca diplomatik temaslar seviyesinde değil, çalışma grupları ve ortak gündemler üzerinden kurumsallaşmaya başladığını gösteriyor.

Özellikle ödeme sistemleri, finansal teknolojiler, dijital finansal ekosistemler ve gelecekteki merkez bankası dijital para birimi (CBDC) çalışmaları, Türk dünyasında finansal birlikte çalışabilirlik açısından yakından takip edilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.

FT Finansal Teknoloji olarak, 2027 yılında Türkiye'de düzenlenecek üçüncü Konsey toplantısına kadar geçen süreçte ortaya çıkacak ortak çalışma alanlarını, teknik iş birliklerini ve fintech eksenindeki gelişmeleri izlemeyi sürdüreceğiz.