Türk Dünyası Fintek Ekosistemine Ortak Veri Altyapısı Çağrısı

Özbekistan Merkez Bankası ile Global Finance & Technology Network (GFTN) iş birliğinde düzenlenen Silk Road Finance & Technology Forum kapsamında gerçekleştirilen Türk Devletleri Fintech İttifakı Yuvarlak Masa Toplantısı, Türk dünyasının fintek ekosisteminden dernek, yatırım, ödeme teknolojileri ve teknoloji şirketi temsilcilerini bir araya getirdi.

Yuvarlak masa toplantısının moderatörlüğünü ve ev sahipliğini Özbekistan Fintech Derneği Başkanı Nargis Dustmatova üstlendi.

Oturumda;

• Rasim Khammadov — Azerbaycan Fintek Derneği (AzFina) Yönetim Kurulu Üyesi / Türk Devletleri Fintek İttifakı (TURKFIN)
• Edgar Abdullayev — Azerbaycan Fintek Derneği (AzFina) İcra Kurulu Başkanı
• Murat Kastan — UPT Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para A.Ş. CEO’su
• Özgür Oktan — Formica AI Kurucusu ve CEO’su
• Shirin Jamshidi — ALMA Sustainable Finance Yatırımlar Kıdemli Direktörü
• Ümit Özdemir — FT Finansal Teknoloji Kurucusu ve CEO’su

yer aldı.

Bölgedeki şirketler birbirini yeterince tanımıyor

Yuvarlak masa toplantısında konuşan FT Finansal Teknoloji Kurucusu ve CEO’su Ümit Özdemir, Türk dünyasındaki fintek ekosistemlerinin önünde ortak, doğrulanabilir ve karşılaştırılabilir veri eksikliğinden kaynaklanan dört temel sorun bulunduğunu belirtti.

Özdemir, şirketlerin birbirlerini yeterince tanımadığını, birçok kurumun ise bölgedeki potansiyel iş ortaklarından haberdar bile olmadığını belirterek; hangi pazarlarda faaliyet gösterdikleri, hangi lisanslara sahip oldukları ve hangi yetkinlikleri sunduklarına ilişkin doğrulanabilir ortak bir görünürlüğün bulunmamasının bölgesel iş birliklerini yavaşlattığını ifade etti.

Aynı ülkeye ilişkin farklı raporlarda farklı kurum sayılarının, kategorilerin ve kapsamların kullanılmasının beş ülkenin fintek ekosistemlerini sağlıklı biçimde karşılaştırmayı güçleştirdiğini belirten Özdemir, şirket profilleri, lisanslar, düzenleyici gelişmeler ve pazar verilerinin de birbirinden kopuk kaynaklarda tutulduğuna dikkat çekti.

Bölge hakkında önemli miktarda veri bulunduğunu ancak bu verileri tek bir yapıda birbirine bağlayan, kaynağıyla birlikte saklayan ve sürekli güncelleyen ortak bir sistemin bulunmadığını söyledi.

“Birlikte çalışabilirlik sonradan eklenecek bir entegrasyon işi değil”

Konuşmanın en kritik başlıklarından biri, Türk devletlerinin geliştirmekte olduğu ödeme altyapıları, dijital kimlik sistemleri, KYC yaklaşımları ve veri koruma rejimleri oldu.

Özdemir, bu sistemlerin birbirinden bağımsız biçimde olgunlaşması hâlinde ülkeleri daha sonra birbirine bağlamanın teknik, hukuki ve operasyonel maliyetinin giderek yükseleceğini belirtti.

“Birlikte çalışabilirlik sonradan eklenecek bir entegrasyon işi değil. Bir tasarım meselesi ve sistemler hâlâ inşa edilirken ele alınması gerekiyor” diyen Özdemir, bölgesel bağlantıların gelecekte eklenecek tamamlayıcı katmanlar olarak değil, bugünden dikkate alınması gereken temel bir tasarım ilkesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Doğrulanmış ve karşılaştırılabilir veri altyapısı

Özdemir, FT Finansal Teknoloji’nin bu sorunlara yanıt olarak geliştirdiği veri altyapısına ilişkin bilgiler de paylaştı.

FT Atlas bünyesinde Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan’dan 1.890 doğrulanmış kurumun 47 kategori altında yapılandırıldığını belirten Özdemir, söz konusu kayıtların tahminlere değil; düzenleyici sicillere, resmî gazetelere ve birincil kaynaklara dayandığını söyledi.

Her kaydın tek tek doğrulandığını ifade eden Özdemir, bu yapının FT Worker adı verilen yapay zekâ destekli toplama ve yapılandırma sistemiyle sürdürüldüğünü aktardı.

FT Worker’ın verileri sürekli topladığını, tekilleştirdiğini ve her kaydı kaynağıyla birlikte sakladığını belirten Özdemir, şirketlerin, lisansların, regülasyonların ve pazar gelişmelerinin ayrı listeler hâlinde değil, aynı veri omurgası üzerinde ilişkilendirildiğini kaydetti.

“Asıl değer, bugün elimizde bulunan kayıt sayısı değil; bu kayıtları üreten ve sürekli güncelleyen sistemin kendisi” diyen Özdemir, beş ülkeyi karşılaştırılabilir kılan unsurun ortak tanım ve sınıflandırma yapısı olduğunu söyledi.

Türk Dünyası Finansal Birlikte Çalışabilirlik Raporu yayımlanacak

Özdemir, konuşmasında eylül sonunda yayımlanması planlanan Türk Dünyası Finansal Birlikte Çalışabilirlik Raporu hakkında da bilgi verdi.

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan’ı kapsayan raporda; düzenleyici çerçeveler, ödeme altyapıları, dijital kimlik sistemleri ve KYC rejimleri karşılaştırmalı olarak incelenecek.

Çalışmanın, mevcut mevzuat altında sınır ötesi finansal birlikte çalışabilirliğin hangi alanlarda bugün mümkün olduğunu ortaya koymayı hedeflediğini belirten Özdemir, raporun FT Finansal Teknoloji’nin aynı veri omurgasından üretildiğini ifade etti.

Özdemir konuşmasını, “Önce ölçebilmemiz gerekiyor. Ölçemediğimiz, tanımlayamadığımız ve karşılaştıramadığımız bir ekosistemi kalıcı biçimde birbirine bağlayamayız” sözleriyle tamamladı.