Özbekistan Kendini Orta Asya'nın Fintech Giriş Kapısı Olarak Konumluyor

Özbekistan son birkaç yıldır fintech ekosistemini büyütmeye çalışıyordu. Artık verilen mesaj farklı: ülke kendini yalnızca büyüyen bir iç pazar olarak değil, tüm Orta Asya'ya açılan bölgesel bir fintech merkezi olarak anlatıyor.

Bu dönüşümün en net ifadesi, Fintech Association of Uzbekistan'ın (FAU) uluslararası yatırımcılar ve girişim kurucuları için yayımladığı "Launching Your FinTech Business in Uzbekistan" başlıklı değerlendirme. Çalışma, ülkeyi bir gelişmekte olan pazar olarak tarif etmek yerine, fintech şirketleri için Orta Asya'ya açılan stratejik bir giriş kapısı olarak konumlandırıyor. Arkasındaki argüman da yapısal: 37 milyonu aşan nüfusuyla bölgenin en büyük tüketici pazarı, nüfusun yarısından fazlasının 30 yaşın altında olduğu genç ve dijital odaklı bir kullanıcı tabanı, hızla büyüyen nakitsiz ödeme hacimleri ve reform odaklı kamu politikaları.

Bu dönüşüm yalnızca finansal hizmetlerde değil, girişimcilik ekosisteminde de karşılık buluyor. StartupBlink 2026 Küresel Startup Ekosistemi Endeksi'nde Özbekistan 19 sıra birden yükselerek 79'uncu sıraya çıktı ve yüzde 227'lik büyüme performansıyla yılın en hızlı yükselen ülkesi oldu. Ülke sıralamasında Orta Asya'nın lideri olmayı sürdüren Kazakistan'ın ardından ikinci sırada yer alan Özbekistan'ın başkenti Taşkent ise 121 basamak yükselerek 229'uncu sıraya ulaştı ve ilk kez bölgenin en yüksek sıralı startup şehri konumuna yerleşti.

Bu vizyonun zeminini son yıllarda hızlanan yatırım akışı oluşturuyor. Haziran 2026'da düzenlenen Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu'nda (TIIF 2026) açıklanan verilere göre ülke son yıllarda 150 milyar doların üzerinde yabancı yatırım çekti. Son beş yılda çekilen yatırım miktarı ise 123 milyar doları aşıyor. Aynı forum kapsamında Taşkent Uluslararası Finans Merkezi'nin (TIFC) duyurulması da ülkenin bölgesel finans merkezi olma hedefinin göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Rehber, Özbekistan'ın dijital dönüşüm stratejisinin nakitsiz ödemelerin yaygınlaştırılması, mobil ve internet bankacılığının geliştirilmesi, dijital kimlik ve e-devlet hizmetlerinin güçlendirilmesi, girişimcilik ve risk sermayesi ekosisteminin desteklenmesi, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştırılması, geniş bant altyapısının geliştirilmesi ve finansal kapsayıcılığın artırılması gibi alanlara odaklandığını ortaya koyuyor. Amaç yalnızca mevcut hizmetleri dijitalleştirmek değil, bölgesel ölçekte rekabet edebilecek yeni dijital ekonomi alanları oluşturmak.

FAU'ya göre Özbekistan'da özellikle dijital ödemeler, merchant acquiring, gömülü finans, dijital krediler, açık bankacılık, RegTech, InsurTech, yapay zekâ destekli finansal hizmetler, risk yönetimi, siber güvenlik ve fraud yönetimi alanlarında önemli fırsatlar bulunuyor. Pazara giriş yapmak isteyen teknoloji ve fintech şirketleri için ise IT Park Uzbekistan vergi teşvikleri, kolaylaştırılmış şirket kuruluş süreçleri, girişim destek programları, yetenek geliştirme mekanizmaları ve uluslararası şirketlere yönelik soft-landing hizmetleriyle öne çıkıyor.

Rehberde, düzenleyici altyapının da fintech büyümesini destekleyecek şekilde şekillendiği vurgulanıyor. Özbekistan Merkez Bankası; ödeme kuruluşlarının düzenlenmesi, elektronik para operatörlerinin lisanslanması, ödeme altyapısının geliştirilmesi, finansal kapsayıcılık ve dijital finans inovasyonlarının desteklenmesi gibi alanlarda aktif rol üstleniyor. Dokümana göre Merkez Bankası bünyesinde fintech departmanı 2025 yılında kuruldu.

Bankacılık dışındaki alanlarda ise Perspektif Projeler Ulusal Ajansı (NAPP) önemli bir düzenleyici aktör olarak öne çıkıyor. Sermaye piyasaları, yatırım platformları, kitle fonlaması, sigorta teknolojileri, e-ticaret, kripto varlıklar, blockchain teknolojileri, girişim sermayesi ekosistemleri ve dijital menkul kıymetler NAPP'ın yetki alanında yer alıyor.

Küresel teknoloji şirketlerinin ilgisi de rehberde dikkat çekilen başlıklardan biri. Meta'nın yapay zekâ destekli Meta Business Agent çözümünü Özbekistan'daki işletmelere sunmaya başlaması ve Dijital Teknolojiler Bakanlığı ile yürütülen iş birlikleri kapsamında Small Business Growth Academy programının hayata geçirilmesi, FAU tarafından ülkenin dijital inovasyon kapasitesinin göstergeleri arasında değerlendiriliyor.

FT Finansal Teknoloji Perspektifi

FT Finansal Teknoloji'nin Türk dünyası fintech ekosistemi çalışmaları ve FT Atlas verileri de bu değerlendirmeleri destekliyor. Atlas'ta haritalanan kurumlar, düzenleyici yapılar, ödeme sistemleri, fintech şirketleri ve ekosistem paydaşları incelendiğinde Özbekistan'ın son yıllarda ödeme sistemleri, dijital bankacılık, girişimcilik ve fintech alanlarında bölgenin en dikkat çeken dönüşüm hikâyelerinden birini oluşturduğu görülüyor.

Ancak FAU'nun yayımladığı rehberde öne çıkan asıl unsur, ülkenin kendini nasıl konumlandırdığı. Rehber, Özbekistan'ı yalnızca büyüyen bir fintech pazarı olarak değil, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve daha geniş Avrasya pazarlarına erişim sağlayan bölgesel bir merkez olarak tanımlıyor.

Bu yaklaşım, derneğin uluslararası ağlarında da karşılık buluyor. Fintech Association of Uzbekistan aynı zamanda Türk Devletleri Fintech İttifakı ve Asya Fintech İttifakı'nın üyesi. Ağustos ayında Taşkent'te düzenlenecek Silk Road Finance & Technology Forum 2026 ve ekosistem paydaşlarıyla yürütülen uluslararası iş birlikleri de bu vizyonun somut yansımaları arasında yer alıyor.

Burada okunması gereken mesaj, bir ülkenin yalnızca büyüdüğü değil; kendini bölgesel bir fintech platformu olarak konumlandırmaya çalıştığıdır. Özbekistan artık yalnızca yatırım çekmeye çalışan bir pazar değil, Türk dünyası ile Asya arasında finansal teknoloji akışını üzerinde toplamaya çalışan bir merkez olarak öne çıkıyor. Türkiye merkezli fintech şirketleri açısından soru artık Özbekistan'ın büyüyüp büyümeyeceği değil, oluşan bu yeni bölgesel mimarinin neresinde konumlanacaklarıdır.