ADGM'nin Finansal Düzenleyicisi FSRA, 2025 Yıllık Raporunu Yayımladı: Denetim Güçlendi, Çerçeve Modernleşti

Abu Dhabi Global Market'in (ADGM) finansal düzenleyicisi FSRA, 2025 yılında 95 yeni finans kuruluşuna lisans verdi, 230 risk değerlendirmesi tamamladı ve 9,24 milyon dolar tutarında mali yaptırım uyguladı. Aynı dönemde ADGM'deki toplam varlıklar ise yüzde 36 büyüdü.

Bu rakamlar, otoritenin yayımladığı 2025 Yıllık Raporu'nun öne çıkan başlıkları. Rapor, 2025-26 İş Planında ortaya konan düzenleyici önceliklere karşı yılın performansını ortaya koyuyor. FSRA CEO'su Emmanuel Givanakis'in ifadesiyle otoritenin yıl boyunca odağı, "düzenlemeyi pratikte etkili biçimde uygulamak; yasal çerçevenin, denetim yaklaşımının ve yaptırım araçlarının bütünlüklü ve orantılı çalışmasını sağlamak" oldu.

Yetkilendirmede İki Haneli Büyüme

Rapora göre FSRA 2025'te 95 Finansal Hizmet İzni (FSP) verdi; bu, 2024'e göre yüzde 22'lik bir artışa karşılık geliyor. İlke Bazlı Ön Onay (IPA) sayısı ise yüzde 32 artışla 120'ye ulaştı. Yıl sonu itibarıyla ADGM'de toplam 346 FSP sahibi kuruluş faaliyet gösteriyor. Rapor, büyümenin özellikle danışmanlık ve varlık yönetimi segmentinde yoğunlaştığını ortaya koyuyor: varlık ve servet yöneticisi sayısı yüzde 31 artışla 157'ye, finansal danışman ve aranjör sayısı yüzde 50 artışla 108'e çıktı.

2025'te lisans alan 95 kuruluş arasında UBS AG, Julius Baer (Abu Dhabi), Jane Street MENA, Allianz Global Investors Middle East ve stablecoin ihraççısı Circle'ın bölgesel birimi Circle Internet MEA gibi isimler dikkat çekiyor. Türk dünyası perspektifinden kayda değer bir ayrıntı: Kazakistan kökenli Freedom grubuna bağlı iki kuruluş Freedom Asset Management (Middle East) Mart 2025'te, Freedom Broker Global Markets Aralık 2025'te yıl içinde ADGM lisansı aldı.

Denetim ve Yaptırım: Veri Odaklı Model

Denetim tarafında FSRA, 230 risk değerlendirmesi tamamladı ve 70 yerinde inceleme ziyareti gerçekleştirdi; yetkili kuruluşların yüzde 29'u denetim ziyaretine tabi tutuldu. Kara para aklamayla mücadele (AML) etkinliği ve dış kaynak kullanımı üzerine iki tematik inceleme yürütüldü. Rapora göre denetim modeli, kurumların risk profiline dayalı veri odaklı bir yapıyla geliştirilmeye devam etti.

Yaptırım cephesinde 2025, FSRA için belirgin bir yıl oldu. Otorite, toplam 9,24 milyon ABD doları (33,95 milyon AED) tutarında 37 mali ceza içeren 38 düzenleyici işlemi sonuçlandırdı. Yılın en önemli yaptırım hamlesi 3 Nisan 2025'te geldi: ADGM'de lisanssız sanal varlık faaliyeti yürüten dört tarafa karşı koordineli işlem başlatıldı; sonuçta 8,85 milyon dolar ceza kesildi, bir FSP iptal edildi ve bir bireye faaliyet yasağı getirildi. Rapor bu adımı, yetkisiz faaliyete karşı "sıfır tolerans" yaklaşımının açık bir caydırıcılık sinyali olarak tanımlıyor.

Dijital Varlık Çerçevesi ve Düzenleyici Teknoloji

FSRA, 2018'den bu yana işlettiği dijital varlık çerçevesini 2025'te iki yönde genişletti: stablecoin benzeri Fiat Referanslı Token'ların ödeme hizmetlerinde kullanımının önü açıldı, staking gibi yeni faaliyetler düzenleyici çevrenin içine alındı. Yıl boyunca yapılan 37 kural kitabı değişikliği arasında Ekim'de yürürlüğe giren token düzenlemesi ve Temmuz'da uygulamaya konan siber risk yönetimi kuralları öne çıkıyor.

FSRA, düzenleyici kapasitesini güçlendirmeye de devam etti. Yapay zekâ destekli RiskAnalyser aracı lisans başvurularının ilk değerlendirme sürecinde kullanılmaya başlandı. Ayrıca Mohamed bin Zayed Yapay Zekâ Üniversitesi ile yürütülen iş birliği sürdürüldü.

Uluslararası İş Birliği: Azerbaycan MoU'su Dâhil Beş Mutabakat

FSRA, 2025'te beş yeni Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı. Bunlardan biri, 11 Haziran 2025 tarihinde Azerbaycan Merkez Bankası ile bilgi paylaşımı kapsamında imzalanan mutabakat oldu. Diğer anlaşmalar Bhutan'daki Gelephu Mindfulness City Authority, Hong Kong Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Komisyonu, İsveç Finans Denetleme Kurumu ve BAE'nin Kontrol ve Yayılmanın Önlenmesi İcra Ofisi ile yapıldı. Otorite ayrıca yıl içinde IOSCO koordinasyonunda Afrika-Orta Doğu Bölgesel Komitesi toplantısına ve Abu Dhabi Finans Haftası kapsamında 4. Küresel Finansal Düzenleyiciler Zirvesi'ne ev sahipliği yaptı.

Finansal suçların önlenmesi tarafında rapor, BAE'nin Şubat 2024'te FATF gri listesinden çıkışının ardından Haziran 2026'da yapılması planlanan Karşılıklı Değerlendirme hazırlıklarına verilen desteği öne çıkarıyor. FSRA yıl boyunca 203 finansal suç ve siber bildirim yayımladı, 609 FATCA/CRS bilgi talebini işledi ve GEN Kural Kitabı içinde yeni Siber Risk Yönetimi Kurallarını yürürlüğe koydu.

Mali tabloya göre otoritenin 2025 toplam geliri 317 milyon AED, yıl fazlası ise 127,6 milyon AED olarak gerçekleşti. ADGM Yönetim Kurulu, Ekim 2025'te FSRA Genel Rezervini 200 milyon AED'ye yükseltti.

FT Finansal Teknoloji Perspektifi

FSRA'nın 2025 raporu, Körfez ile Türk dünyası arasında yalnızca sermaye akışının değil, düzenleyici iş birliğinin de hızlandığını gösteriyor. Azerbaycan Merkez Bankası ile imzalanan bilgi paylaşımı mutabakatı, Bakü'nün 2025'te yasalaşan startup ve girişim sermayesi reform paketiyle birlikte okunduğunda, Hazar'ın iki yakası arasında kurumsal düzenleyici bağların derinleştiğine işaret ediyor. 

Kazakistan kökenli Freedom grubunun aynı yıl içinde ADGM'de iki ayrı lisans alması ise, Orta Asya sermayesinin Körfez finans merkezlerini bir genişleme platformu olarak kullanma eğiliminin somut bir örneği. ADGM'nin dijital varlık çerçevesini olgunlaştırırken denetim kapasitesini yapay zekâ araçlarıyla güçlendirmesi, bölge düzenleyicileri için de bir referans model oluşturuyor. 

Türkiye, Körfez ve Orta Asya arasında gelişen düzenleyici iş birlikleri, bölgesel finansal entegrasyonun en önemli yapı taşlarından biri hâline geliyor. Önümüzdeki dönemde rekabeti yalnızca finansal merkezler değil, bu merkezler arasında kurulan düzenleyici köprüler de belirleyecek.

 FSRA Annual Report 2025, ADGM